فرجه

یک مولف ایرانی قرن هفدهم بنام بهاالدین  در کتاب خودش به نام  " درباره ی اصول محاسبه " ، روش زیبایی در مورد ضرب به کمک انگشتان دارد که برای آنهایی که نمی خواهند جدول ضرب را برای عدد های بزرگتر از 5 یاد بگیرند ، لازم است .

فرض کنید می خواهید پاسخ عمل زیر را بدست آورید

؟=9*7

هر کدام از اعداد 7 و 9 را به صورت جمع دو عدد، که یکی از آنها حتما 5 است می نویسیم. یعنی :

7=5 +2

9 = 5 +4

2 انگشت از یک دست و 4 انگشت از دست دیگر را می خوابانیم .

مجموع انگشتان خوابیده( 2+4)رقم دهگان حاصل ضرب را نشان می دهد . و رقم یکان این حاصل ضرب عبارتست از حاصل ضرب تعداد انگشتان باز یک دست در تعداد انگشتان باز دست دیگر یعنی :

3=1*3

پس داریم :

63= 9*7